Son yıllarda “ameliyatsız fıtık tedavisi” başlıklı gazete ve dergi haberleri, reklamlar ve internet içerikleri sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Eskiden sadece telefon numarasıyla yapılan bu reklamlar, artık profesyonel görsellerle desteklenmektedir.
Bel ve boyun fıtıkları konusunda doğru bilgilendirme büyük önem taşır. Toplumda yaygın olan “bel ağrısı varsa ve MR’da fıtık görünüyorsa cerrahlar hemen ameliyat eder” düşüncesi kesinlikle yanlıştır. Beyin ve sinir cerrahisi uzmanları, bel fıtığı ön tanısıyla muayene ettikleri hastaların yalnızca %10’undan azı için cerrahi tedavi kararı verir. Diğer bir deyişle, muayene edilen her 10 hastadan en fazla 1’ine ameliyat önerilir. Geriye kalan hastaların büyük çoğunluğu yatak istirahati, ağrı kesici tedaviler ve fizik tedavi yöntemleriyle iyileşir.
Cerrahi tedavi gereken hasta grubu, ciddi düzeyde kas gücü kaybı yaşayan veya ileri derecede omurilik sıkışması olan hastalardan oluşur. Ancak kas gücü kaybı çok ileri seviyede olmayan ve ameliyatı kabul etmeyen hastalar bile, yakın takip altında yatak istirahati ve ağrı kesici tedaviyle ameliyatsız iyileşebilir.
İleri düzeyde kas gücü kaybı olan hastalarda cerrahi uygulanmazsa, ayak ve bacak hareketlerinde kalıcı kısmi güçsüzlük gelişebilir. Bu hastalarda baskı altında kalan sinir, fonksiyonunu tamamen kaybettiği için ağrı yakınması da ortadan kalkar ve kalıcı güç kayıpları ortaya çıkar. Kalıcı güç kaybı geliştiğinde yapılan ameliyat, mevcut kayıpları nadiren düzeltebilir; ancak durumun daha da kötüleşmesini, diğer kas gruplarında güç kaybı ve bazı vücut fonksiyonlarında kayıplar oluşmasını önler. Zamanında yapılan cerrahi tedavi ise hem kas gücünü geri kazandırır hem de ağrıyı tamamen ortadan kaldırır.
Sonuç Olarak:
1) Bel fıtıklarının yalnızca küçük bir kısmı (yaklaşık her 10 hastadan 1’i) ameliyat gerektirir.
2) Cerrahi gerektirmeyen olgularda “minimal invazif tedavi” adı altında sunulan karmaşık yöntemler veya yetkisiz kişilerce yapılan bel çekme gibi uygulamalar gereksiz ve tehlikeli olabilir. Bu hastalar, beyin ve sinir cerrahisi uzmanının önerdiği süre ve şekilde yatak istirahati ve ilaç tedavisiyle tamamen iyileşebilir.
3) İleri derecede kas gücü kaybı olan hastalar risk altındadır ve ameliyat olmaları önerilir. Aksi takdirde güç kayıpları kalıcı hale gelebilir.
4) Bel fıtığı ameliyatları yalnızca hastanın onayı ve isteğiyle yapılır. Bel fıtığı tek başına yaşamı tehdit eden bir hastalık değildir; ameliyat olsun ya da olmasın yaşam süresi değişmez. Cerrahi gereken durumlarda yapılan ameliyat, hastaların yaşam kalitesini artırmaya ve olası sakatlıkları önlemeye yönelik bir işlemdir.
